LEI
3/1999, de marzo, d'o Patrimonio Cultural Aragonés
BOA, 36, de 29 de marzo.
En
nombre d'o Rei e como Presidén d'a Comunidat Autonoma d'Aragón, promulgo a
presén Lei, aprebata per as Cortes d'Aragón, e ordeno se publique en o
"Boletín Oficial de Aragón" y en o "Boletín Oficial del
Estado", tot ixo á conforme con o disposato en l'articlo 20.1 d'o Estatuto
d'Autonomía.
PREAMBULO
O
Patrimonio Cultural Aragonés costituye, en o suyo conchunto, una d'as
testimonianzas fundamentals d'a endrezera istorica d'a nazionalidat aragonesa.
Sobre el se configuran os signos d'identidat que definen a idiosincrasia d'o
pueblo aragonés e se tornan en a suya més remarcable balura esferenzial. As
suzesibas chenerazions nos han legato o Patrimonio Cultural como testimonianza
d'o ser nuestro, como erenzio insustituyible e como un estimulo fundamental ta
ra creyatibidat contemporania. Iste Patrimonio ye propiedat común de toda ra
zidadanía aragonesa e os suyos elementos han contribuyito, e continan
contribuyindo, á ra configurazión d'a cultura española e d'o conchunto d'os
países mediterranios. Sin a preserbazión e potenziazión d'a nuestra cultura
s'imposarba ra uniformidat, que potenzia formas de desembolique sozial
alazetatas en un modelo unico. O patrimonio cultural premite mantener a nuestra
memoria coleutiba e a nuestra identidat cultural, entendita, en parolas d'a
UNESCO, como ro nucleyo bibo d'a cultura, o prinzipio dinamico per o que una
comunidat quía o prozeso contino d'a suya propia creyazión, refirmando-se en o
pasato, nutrindo-se d'as suyas propias bertuz e rezebindo seleutibamén as
aportazions esteriors.
[...]
Ista
Lei pretende diseñar un apolitica cultural que pose l'alazet churidico sobre o
que ha d'escansar o rechimen de proteuzión y empenta d'o Patrimonio Cultural
Aragonés. Se presenta baxo ro tetulo de "Patrimonio Cultural" per
capir que o termino "cultura" ye o més aparén ta describir o
conchunto de biens que se regulan e ye més amplo que no ro d'istoria u arte,
que los definen parzialmén. O Patrimonio Cultural se define como ro conchunto
d'elementos naturals, o culturals, materials e inmaterials, tanto eredatos d'os
nuestros debampasatos como creyatos en o presén, en o cual os aragoneses
reconoxen as suyas señas d'identidat, e que ha d'estar conserbato, conoxito e
trasmeso á ras chenerazions benideras, fendo-lo medrar.
O
Patrimonio Cultural ye un bien sozial, per o que o suyo uso ha de tener a fin de
serbir como fautor de desembolique integral á ra coleutibo á qui pertenex,
alquirindo asinas a balura de recurso sozial, economico e cultural de primera
magnitut. O Patrimonio Cultural no ye conzebito en ista Lei de forma estatica,
sino que pretende fer posible que as chenerazions presens e as benideras
espleiten d'un marco churidico que posibilite e fomente a creyazión cultural e
a formazión d'un nuebo patrimonio.
Finalmén,
a Lei proposa formas ta fer posible a democratizazión d'o patrimonio,
fomentando a partezipazión e corresponsabilizazión d'os achens sozials y
economicos.
[...]
A
Lei finaliza con senglos mandatos en o sentito d'elaborar una lei de luengas
d'Aragón e de creyar un Istituto d'a Cultura e d'o Patrimonio d'Aragón que
integre en o suyo sino ro Istituto Aragonés de l'Arte e a Cultura
Contemporanios.
TETULO PRELIMINAR Disposizions chenerals
Articlo
1. - Ocheto.
Ista
Lei tien per ocheto a protezión, conserbazión, acrexentamiento, imbestigazión.
difusión, promozión, fomento e formazión, ta ra trasmisión á ras
chenerazions futuras d'o patrimonio Cultural Aragonés e d'os biens que lo
integran, cual se quiera que siga o suyo rechimen churidico e tetularidat,
guaranziando l'uso suyo como bien sozial e fautor de desarollo sostenible ta
Aragón.
Articlo
2. - Patrimonio Cultural Aragonés.
O
Patrimonio Cultural Aragonés ye integrato per toz es biens materials e
inmaterials relazionatos con a istoria e a cultura d'Aragón que presenten intrés
antropolochico, antropico, istorico, artistico, arquiteutonico, mobiliario,
arqueolochico, paleontolochico, etnolochico, zientifizo, lingüistico,
documental, zinematografico, bibliografico o teunico, sigan estatos u no
escubiertos e tanto si se troban en a superfizie u como en o subsuelo u baxo a
superfizie d'as auguas.
[...]
Articlo
4.-Luengas minoritarias.
L'aragonés
e o catalán, luengas minoritarias d'Aragón, en l'ambito das cuals se i
complegan as dibersas modalidaz lingüisticas, son una riqueza cultural propia e
serán espezialmén cosiratas per l'Alministrazión.
[...]
DISPOSIZIONS
FINALS
[...]
Segunda.
- Luengas d'aragón.
Una
lei de luengas d'aragón proporzionará
[...]
Cuartena. - Dentrata en bigor.
Ista
lei dentrará en bigor a l'atro'l diya d'a suya publicazión en o "Boletín
Oficial de Aragón". Asinas lo disposo á os efeutos de l'articlo 9.1. d'a
Costituzión e os correspondiens d'o Estatuto d?autonomía d'Aragón.
Zaragoza,
10 de marzo de 1999.
O
Presidén d'a Deputazión Cheneral d'Aragón, SANTIAGO LANZUELA MARINA
Traduzión:
Chabier Tomás Arias -